Muntpunt beweegt voortdurend: Brusselaars zoeken een boek, een plek, antwoorden, verhalen, ontmoeting, rust. Verschillende ruimtes kregen de afgelopen maanden een update. Het gebouw maakte zich klaar voor wat echt belangrijk is: voor kinderen, voor vragen en verhalen, voor ontmoetingen.
In een gebruikersonderzoek konden bezoekers, kinderen, partners en scholen hun ideeën en verbeterpunten kwijt. Een online enquête, diepte-interviews en gesprekken met een live tekenaar leverden een schat aan informatie op.
Voor de vertaalslag klopte Muntpunt aan bij Doorzon Interieurarchitecten. De eerste voorstellen ontstonden op hun tekentafel in 2022. Sinds begin 2025 wordt zichtbaar, voelbaar, hoorbaar en tastbaar waar ze achter de schermen mee bezig zijn geweest.
Caroline Lateur en Stefanie Everaert van Doorzon Interieurarchitecten vertaalden noden en eisen, vraagstukken en toekomstdromen naar concrete plannen.
“Een heel tof project in ons oeuvre. We werken vaak residentieel of grijpen in op de architectuur zelf. Hier moesten we alles doen via meubilair én in een publieke ruimte bovendien,” vertelt Caroline.
“We kregen ruimte om samen uit te denken wat de bibliotheek van vandaag, én morgen, kan zijn”, vult Stefanie aan.
“De gebruiker is het vertrekpunt, dat koppelen we aan de wensen en visie van Muntpunt en zo proberen we een antwoord te formuleren”
/ Caroline Lateur, Doorzon Architecten
Naar een taal die de juiste snaar raakt
Met 20 jaar ervaring hebben de interieurarchitecten erg uiteenlopende projecten op de teller staan. Toch was een bibliotheek, publieke ruimte in Brussel, vrij nieuw terrein.
De vele functies van Muntpunt vragen een specifieke én flexibele aanpak.
“Als je de plek niet verandert, verander je de manier van werken niet”, klinkt het bij Muntpunt.
Gebruikers, bezoekers en partners opperden uiteenlopende ideeën: subtielere balies, een minder afstandelijk onthaal, meer zitplekken, aandacht voor verbinding, gezelligheid en warmte, de juiste verhouding tussen bibliotheek, studieplekken, stilte en evenementen, een grotere jeugdbib met plaats om te snoezelen, knutselen en lezen, oog voor laagdrempelige toegang tot het infopunt … Stof tot nadenken.
Caroline: “Je gaat eerst heel goed luisteren naar wat de mensen van Muntpunt vertellen. In die gesprekken hoor je hoe belangrijk de bibliotheek is als derde plek, hoe toegankelijk Muntpunt is voor een heel breed publiek, dat er een sociale dimensie aan gekoppeld is.”
“De gebruiker is het vertrekpunt, dat koppelen we aan de wensen en visie van Muntpunt en zo proberen we een antwoord te formuleren”, gaat Stefanie verder.
“We willen een taal creëren die je niet meteen herkent als de taal van een trend, het mag geen taal zijn die een bepaald publiek insluit en een ander publiek uitsluit. De juiste taal vinden, die snaar raken, is superbelangrijk voor ons.”
Een zoektocht op maat
Muntpunt is een open en laagdrempelige plek in het hart van de stad, dat wordt bevestigd in het gebruikersonderzoek. Brusselaars vinden hun weg naar de bibliotheek, het infocentrum, de jeugdafdeling, activiteiten, studieplekken, de krantenhoek … Voor de verbouwingen lag de nadruk nog meer op die laagdrempelige en gedeelde functie, op bezoekers die zich de plek eigen maken en vrijblijvend kunnen participeren en op makkelijk aanspreekbare medewerkers, als gids voor het gebouw, de bibliotheek, de activiteiten, wonen en werken in Brussel.
Stefanie: “De vertaalslag naar een ontwerp creëert een soort spanningsveld waarin wij gaan aftasten hoe Muntpunt zich het ontwerp eigen zal maken. Op basis van ruimtelijke studie, scherpe analyses en plannen kijken we naar wat de ruimte biedt en wat er mogelijk is. En dan begint het te groeien en willen wij het gevoel geven ‘Hé, je kan ons vertrouwen’. Dat was een zoektocht, voor Muntpunt én voor ons.”
“Er was meteen enthousiasme, én feedback. Sommige ontwerpen hebben tijd nodig om te landen. Dat is zo voor grote ingrepen, maar ook voor de zoektocht naar meubilair bijvoorbeeld. Soms stoot je op wat weerstand. Het kost dan even tijd om te zien dat het wel degelijk beantwoordt aan wat ze voor ogen hebben”, licht Caroline toe.
“Muntpunt heeft ervoor gekozen om ons maatwerk te laten maken. Typologieën die wel gelinkt zijn aan de bibliotheek, maar niet op een lijstje in een catalogus voor bibliotheekmeubilair stonden. Dat is gedurfd!”, besluit Stefanie.
Geen twee dezelfde vormen
Van bij het begin van de bouwplannen kwam de vraag om oud meubilair, zoals balies, te recycleren. En dat idee werd werkelijkheid. Een belangrijke schakel in dat verhaal was Stand Van Zaken, een platform voor diverse vormen van samenwerking, opgericht door Theo De Meyer en Doorzon.
“Met Stand Van Zaken hebben we de uitvoering gedaan van een deel van het meubilair. De rest is gemaakt door Atelier Ternier uit Gent. Eigenlijk zie je niet meteen wat hergebruik is of nieuw, dat hebben we goed op elkaar afgestemd”, kadert Stefanie.
“Vooral in de clubs, de banken met hoge rugleuning en grillige vormen, herken je misschien onderdelen van oude balies. De vormen zijn allemaal verschillend, ze ontstaan doordat we défauts uit de gerecupereerde panelen moesten wegzagen of uitboren. Er zijn geen twee dezelfde clubs en ze zien er op deze manier ook toegankelijk uit.”
“De keuze om materiaal te recycleren is geen evidente keuze. Het is veel complexer dan alles af te breken of weg te gooien en ook economisch minder interessant. Doordat we het met Stand Van Zaken zelf in handen nemen, wordt het iets makkelijker. Je zou denken dat het gaandeweg of naar het einde van het proces bedacht kan worden, maar het is net omgekeerd. Over materiaal recycleren moet van bij het begin en in verschillende stappen nagedacht worden”, voegt Caroline toe.
Van tribune tot tapijt
De verschillende ingrepen en het nieuwe meubilair hebben een gedeelde functie. Wanneer de tribune vrij is, er geen consultatiemomenten in het infocentrum of bij het digipunt op de planning staan, geen workshops op de jeugdafdeling doorgaan, wordt al deze ruimte (terug)gegeven aan de gebruikers.
“We hebben de infrastructuur, maar willen die vanuit een platformfilosofie openstellen. Het is een uitnodiging naar ons publiek, partners en de stad”, benadrukt Muntpunt.
Op de jeugdafdeling is de impact van één ingreep groot. Het wegnemen van de balie creëert meteen een enorme ruimte, vertelt Caroline: “De workshopruimte is een grote verandering. En binnenkort krijgt een deel van de eerste verdieping een tapijt. Dat is echt op maat van jonge kinderen, want die zitten en lezen op de grond en dat is veel leuker in een zachte ruimte.”
“De tribune is de grootste ingreep en voor ons, na studie en onderzoek, een logische keuze. Omwille van de hoogte, de zichtbaarheid naar het plein en connectie met het plein wilden we een soort van gebaar stellen dat ruimtelijke impact had. Je kan de tribune van buitenaf zien, dus het is uitnodigend. Ze heeft een maximumcapaciteit, maar is gekromd, gericht naar de hoek en dus ook als er geen evenementen zijn, is het fijn om er te zitten. Ik ben heel benieuwd om te zien hoe mensen daar een plek zullen vinden.”
In beweging
Muntpunt maakt ruimte en met deze ingrepen ontstaan nieuwe gewoontes. Nieuw meubilair werd ontworpen met een open blik, zonder snel achterhaald te willen zijn, klaar voor de toekomst.
Stefanie: “Gaandeweg gaat er nog wat bewegen. We wilden tegemoetkomen aan het publiek, aan de hand van ruimtelijke interventies die de plek kunnen veranderen. Het meubilair op maat van actuele noden moest voor ons tegelijkertijd ook op maat zijn van een tweede leven en andere invullingen.”
Caroline en Stefanie zien hoe hun ontwerpen en interventies gaandeweg hun plaats vinden en in gebruik genomen worden.
“Mensen gaan de ruimte op hun manier gebruiken. Het is fijn voor ons om langs te komen en ons als een vlieg op de muur te gedragen. We kijken rond en zien hoe alles gebruikt wordt, we zijn heel blij”, besluit Stefanie.
Gepost: donderdag 2 oktober 2025
Foto's: Antoine Cervinka