Publiekswerking

Duiding

Muntpunt is een laagdrempelige toegangspoort tot alle kennis en informatie over het leven in de stad en de Brusselse samenleving. Met zijn kennis van het Nederlandstalige en Vlaamse partnernetwerk in Brussel en daarbuiten, en zijn expertise als doorverwijzer binnen de sociale en culturele sector, is het de ideale organisatie om het publiek wegwijs te maken in Brussel.

De grote verscheidenheid aan Nederlandstalige initiatieven wordt op één plek en op maat verzameld. Informatie is beschikbaar en het team van Muntpunt helpt het publiek bij kritische evaluatie en nauwkeurig gebruik ervan.

Outreachend werken

In 2023 lag de focus op de outreachende werking van de informatiecentrum­dienstverlening van Muntpunt in het Brussels Gewest. Door aanwezig te zijn op oudercontacten, welzijnsmarkten, sportevenementen en meer, bereikt de organisatie met haar informatieaanbod rechtstreeks de doelgroep. Buiten de muren van Muntpunt werden in totaal 35 informatiesessies georganiseerd, waarbij het team 663 Brusselaars op locatie hielp bij hun zoektocht naar antwoorden op vragen over leven in de stad.

Het informatieaanbod en de bijbehorende basiswerking kregen ook binnenshuis de nodige aandacht. Tal van organisaties konden gebruikmaken van de inhoudelijke en communicatieve expertise en het gebouw van Muntpunt, waardoor het infocentrum zich het afgelopen jaar steeds meer als partnerplatform profileerde. Op het Ontmoetingsfestival van BruZEL waren tientallen gezondheids- en welzijnsorganisaties uitgenodigd die hun diensten aan een publiek van 300 mensen hebben voorgesteld.

Een andere succesvolle samenwerking waren de Casuswandelingen in samenwerking met het Huis voor Gezondheid. Op 3 verschillende momenten namen maar liefst 615 studenten uit de zorgsector deel. In april bezochten 430 mensen de eerste editie van het Hobbysalon, waar ongeveer 20 partners hun vrijetijdsaanbod kwamen voorstellen. De Vrijwilligersmarkt, een vaste waarde die Steunpunt Vrijwilligerswerk jaarlijks in Muntpunt organiseert, ontving 150 geïnteresseerden meer dan in 2022. En tijdens een XL-versie van Muntpunt Wordt Sportpunt, een initiatief van de VGC-Sportdienst, werden 100 bezoekers wegwijs gemaakt in het Nederlandstalige sportaanbod.

Duurzaamheid

In het najaar riep Muntpunt met de infocampagne Re-Brussel: Reuse, Reduce, Recycle bezoekers op samen aan een duurzame stad te werken. Via ecologische workshops voor jong en oud, een actueel collectieaanbod en een gratis duurzaamheidsgids informeerde het team Brusselaars over klimaatverandering en hun ecologische voetafdruk. Er vonden 13 activiteiten plaats, opgezet met 22 partnerorganisaties, goed voor 677 deelnemers.

De tipcollectie bestond uit 25 recente titels over klimaatverandering, getipt door 13 partners. De 300 titels in de aanvullende Collectie in de Kijker vormden het startpunt voor de vernieuwde accentcollectie Bewust Leven, die op duurzaamheid en klimaat focust.

Paspartoe

In de aanloop naar de 10de verjaardag van Paspartoe in 2024 werd de Paspartoehuisstijl alvast vernieuwd. Speelse illustraties zijn een afspiegeling van Brussel, en alle vormen van vrijetijdsparticipatie zijn in de nieuwe stijl terug te vinden. Eveneens in de aanloop naar het feestjaar konden pashouders al in het najaar deelnemen aan uitgebreide rondleidingen bij Paspartoepartners KVS en Bronks.

In 2023 ging de mobiele balie maar liefst 70 keer op pad. Paspartoe was onder andere aanwezig op Activ' Anneessens, de ouderbabbel van basisschool De Kleurdoos, Stadskriebels, Boterhammen in het Park en de vrijetijdsloketten (Huis van het Kind) van Schaarbeek en Anderlecht. De samenwerkingen met Anima Festival en Museum Night Fever zorgden ervoor dat veel Paspartoehouders de weg naar Muntpunt vonden om er hun omruilvoordelen op te halen. De stijging van het aantal nieuwe pashouders – begonnen sinds de vernieuwing van de communicatiekanalen in 2022 – zette zich het afgelopen jaar duidelijk door.

Het partnernetwerk van Paspartoe breidde uit met de toetreding van Aquatix en het ABC-huis (Art Basics for Children). De populairste omruilvoordelen zijn voor het derde jaar op rij een koffie in Muntpunt en de solidaire douchebons van DoucheFLUX.

Duiding

Met deze doelstelling diept Muntpunt de klassieke rol van de bibliotheek als verzameling van ideeën en verhalen uit om het algemene (lees)klimaat en het publieke debat te versterken. De organisatie is een actieve partner in een fijnmazig bibliothekennetwerk. Samen met het netwerk gidst en inspireert het team Brusselgebruikers in hun persoonlijke ontwikkeling dankzij nieuwe ideeën, opinies en verhalen.

Door onderbelichte verhalen te vertellen en uit te nodigen tot open dialoog, maakt Muntpunt werk van een inclusieve, democratische samenleving. De organisatie wil mensen uitdagen en stimuleren door uiteenlopende hedendaagse ideeën, opinies en verhalen aan te bieden, en door de uitdagingen en kenmerken van Brussel te benadrukken. Muntpunt wil een stem geven aan dat grootstedelijke en internationale Brussel, en een platform zijn voor burgers, met speciale aandacht voor kinderen, jongeren, kansengroepen en internationale gemeenschappen, om hun actieve betrokkenheid te vergroten. De organisatie gelooft in de bevrijdende kracht van verhalen en benadrukt het belang van lezen voor persoonlijke groei.

Drempelverlaging en betrekken van community’s

Op het vlak van leesbevordering zette het team extra in op drempelverlaging, voornamelijk door het betrekken van community’s. In maart startte de campagne Whole New World: Visions on Queerness, waarbij de lgbtqi+-gemeenschap nauw betrokken werd via partners als Bebe Books, Çavaria,​ Maison Particulier, Match Belgium, RainbowHouse Brussels, that's what x said, en vele andere. In het kader van het tweejaarlijkse Passa Porta Festival vonden in Muntpunt een aantal lezingen en boekvoorstellingen plaats, waarbij via de keuze van auteurs en boeken de link naar Whole New World werd gelegd.

In de zomer was er opnieuw 1 Stad, 19 Boeken. De Brusselse bibliotheken zetten 19 topboeken in de kijker, zorgvuldig gekozen door een diverse groep Brusselaars met een liefde voor lezen. Dit jaar werden minder ambassadeurs geselecteerd dan de vorige jaren, maar ze werden wel meer betrokken bij het aanbod via leesclubs, boekvoorstellingen en onlineartikels. Het bijbehorende magazine werd door BRUZZ op 40 000 exemplaren verspreid.

De anderstalige fictiecollecties (Frans, Spaans, Duits & Italiaans) kregen een zichtbaardere plaats op de tweede verdieping, waar de Nederlands- en Engelstalige fictie al te vinden waren. Ter ondersteuning van deze collecties was er de Tipcollectie À Propos De Moi ~ Sobre Mí met Franse en Spaanse autofictieboeken, samengesteld door Passa Porta en Instituto Cervantes. De meertalige Tipcollectie Rhyme of Our Time, met hedendaagse toegankelijke poëzie voor een jonger publiek, droeg ook bij tot de duidelijk merkbare stijging in uitleningen van de anderstalige collecties.

Het Muntpuntteam friste de accentcollecties op om beter aan te sluiten bij de diverse leefwerelden van de Brusselaars. Er werd ook een nieuwe accentcollectie gestart: Matters That Matter helpt je je wereldbeeld scherp te stellen met de beste, recentste boeken over de belangrijke maatschappelijke uitdagingen van onze tijd. De organisatie actualiseert de collectie voortdurend, ingegeven door gebeurtenissen in de stad en de wereld.

Naast Matters That Matter werden samenlevingsthema's ook via verschillende actualiteitslezingen op een bevattelijke en laagdrempelige manier aangesneden. Naast de lezingen van de filosofen van de VUB en denktank Minerva, ging in oktober het nieuwe format Tussen de Soep en de Feiten van start. Experts ontleden daarbij actuele thema's met een Brusselse invalshoek en leggen moeilijke kwesties behapbaar uit. De maandelijkse lezingen waren al vanaf de eerste editie volzet. De sprekers worden aangebracht door Brusselse organisaties als Brussels Academy, Davidsfonds, Citizenne, Odisee of Willemsfonds. De gastorganisatie van dienst leidt ook steeds de sessie in.

Kinderen & jongeren

Vanuit de jongerenwerking schonk Muntpunt veel aandacht aan laagdrempelige toeleiding naar lezen. Voor de Jeugdboekenmaand organiseerde het team naast de klasbezoeken, die het hele jaar doorlopen, ook auteurslezingen met oog voor diversiteit. Daaraan werden Lego-workshops gekoppeld, waarin leerlingen taferelen uit boeken nabouwden. Tijdens de Voorleesweek bood de organisatie voorleessessies aan. Dat gebeurde in samenwerking met HandiKNAP, dat organisaties spelenderwijs helpt hun werking toegankelijker te maken voor kinderen en jongeren met een beperking. Ter gelegenheid van 10 jaar Muntpunt mochten in september 15 tienjarigen een nacht in de bibliotheek vol spelletjes en leesplezier doorbrengen.

Iets oudere jongeren konden in 2023 in Muntpunt terecht voor de nieuwe boekenclub Bookish Things, georganiseerd door Houda, die 1 Stad, 19 Boeken-ambassadrice was in 2022. Daarnaast was er nog steeds de druk bezochte Book Club, waarbij de deelnemers het boek dat besproken wordt niet gelezen moeten hebben. Ten slotte was er de Brussels Black Book Fair van Som•m•e of Us, waarin Afro-Europese literatuur voor het voetlicht wordt gebracht. Met 120 deelnemers was deze eerste editie alvast een succes.

Duiding

De openbare ruimte wordt steeds meer een economisch goed en minder ‘publiek’ naarmate commerciële belangen er vrij spel krijgen. In die context is de ‘derde plek’ een publieke plaats of openbare ruimte waar mensen elkaar informeel en vrijblijvend kunnen ontmoeten – naast de eerste plek (privé, thuis) en de tweede plek (formeel, werk of school).

De bibliotheek is van alle publieke ruimtes misschien wel de meest toegankelijke en vanzelfsprekende plek waar mensen ongedwongen kunnen verblijven. Hier liggen de uitdagingen. Hoe kan Muntpunt in zijn gebouw ruimte bieden voor enerzijds gesprek en spontane ontmoeting en anderzijds voor rust, stilte en introspectie? Hoe tegemoetkomen aan de uiteenlopende noden van de verschillende bezoekers zonder dat één groep de bovenhand krijgt?

Van een open huis evolueert Muntpunt naar een veilige, inclusieve derde plek die voorziet in de behoeften van de bewoners, bezoekers en gebruikers van Brussel. Bijvoorbeeld de steeds stijgende nood aan meer studieplekken, een uitgebreidere Jeugdbib voor de jongsten, of onthaalpunten voor het infocentrum waar op een laagdrempelige, maar discrete manier de uiteenlopende vragen van bezoekers beantwoord worden.

Toegankelijkheid & kennisdeling

Met de introductie van het nieuwe regioreglement in september maakte Muntpunt het bibliothekenaanbod heel wat laagdrempeliger voor de bezoeker. Het lidmaatschap voor alle Nederlandstalige Brusselse bibliotheken is nu gratis, en met dezelfde lidkaart kan men overal tegen dezelfde voorwaarden items uitlenen. Leden van andere Brusselse bibliotheken vinden makkelijker hun weg naar Muntpunt, en omgekeerd.

De noden van de klant stonden ook in Muntpunt centraal. De publieksdiensten zijn meer afgestemd op de drukste momenten in het gebouw, en het team betrekt bezoekers zoveel mogelijk bij het creëren van nieuw aanbod. Zo werd de Muntpunt Schaakclub opgericht, die sinds januari wekelijks in de inkomhal samenkomt en een intergenerationeel en intercultureel publiek bereikt. Een andere vraag van het publiek waaraan werd tegemoetgekomen, is de mogelijkheid om tijdschriften uit te lenen. Ongeveer 300 titels zijn sinds vorig jaar uitleenbaar. Ondertussen maakte de organisatie naarstig verder plannen voor de verbouwing van de benedenverdieping en de eerste verdieping. Het voorontwerp is opgeleverd door de architecten en de zoektocht naar een aannemer is opgestart.

Er kwamen nieuwe studieplekken bij, voornamelijk op de vierde verdieping, en het team sleutelde aan de zonering door op de stillere verdiepingen meer studieplekken in te richten. Bookaplace, de door Muntpunt geïnitieerde app om studieplekken te reserveren, wordt sinds vorig jaar ook in de bibliotheek van Waregem gebruikt.

Als enige cultuurhuis nam Muntpunt deel aan de interdepartementale werkgroep Toegankelijkheid van de Vlaamse overheid, waar organisaties input konden geven voor het Vlaamse beleid rond toegankelijkheid. Niet alleen op Brussels en Vlaams niveau werd aan kennis- en expertisedeling gedaan. In augustus hield een internationale delegatie halt in Brussel voor een bezoek aan Muntpunt in het kader van het 88ste IFLA-congres (International Federation of Library Associations and Institutions), dat plaatsvond in Rotterdam. Zo’n 40 internationale bibliothecarissen kregen een rondleiding in Muntpunt als voorbeeld van hoe een bibliotheek zich voor de gemeenschap kan inzetten.

10 jaar Muntpunt

In 2023 werd 10 jaar Muntpunt gevierd. Het team bouwde de inkomhal om tot feestzaal met lusters, kandelaars en een superlange feesttafel. Rond deze tafel werden 2 weken lang allerlei feestelijke activiteiten georganiseerd: een fuif, een boekenverkoop met 2912 koopjesjagers, een extra grote spelletjesavond, een verhalendiner, een ‘paper party’, een sleep-over voor 10-jarigen…

Bij al deze activiteiten stonden de mensen die Muntpunt doen draaien centraal: de leden en bezoekers, de medewerkers en vrijwilligers en alle partners en stakeholders uit Brussel, Vlaanderen en ver daarbuiten.