Publiekswerking

Duiding

Muntpunt voorziet op een laagdrempelige manier in kennis en informatie over het leven in de stad en de Brusselse samenleving. Met haar begrip van het Nederlandstalige en Vlaamse partnernetwerk in de hoofdstad en daarbuiten, en haar expertise als doorverwijzer binnen de sociale en culturele sector, is ze de ideale organisatie om het publiek wegwijs te maken in Brussel.

De grote verscheidenheid aan Nederlandstalige initiatieven wordt op 1 plek en op maat verzameld. Het team van Muntpunt helpt het publiek met de kritische evaluatie en het nauwkeurige gebruik van de beschikbare informatie.

Infowerking in Muntpunt

In 2025 registreerden de infomedewerkers 1025 infovragen tijdens de openingsuren van het infocentrum. De meeste vragen werden gesteld aan de balie (70 %), een kleiner deel per e-mail (25 %) en telefoon (5 %). De vragen gingen voornamelijk over cultuur en vrije tijd voor volwassenen (32 %), onderwijs in Brussel (15 %) en NT2-oefenkansen (14 %). Vanaf september breidde de infowerking uit van 8 naar 10 contacturen per week, wat de toegankelijkheid van het infocentrum vergrootte.

De infowerking richt zich ook expliciet op gezinnen en jongeren. Tijdens activiteiten voor peuters en kleuters gaat bijzondere aandacht naar gemeenschapsvorming met ouders, zodat zij elkaar kunnen ondersteunen en doorverwijzen binnen het netwerk. Voor jongeren gebeurt informatiebemiddeling onder meer via partners en doorverwijzers in De Spot (zie ook Levenslang leren). Vanaf maart kwamen daar vooral vragen binnen rond toeleiding naar werk.

Focus op ouderen

In 2025 lag er een specifieke focus op ouderen. Anders dan in de voorgaande jaren, lag de nadruk op kennisdeling en expertiseontwikkeling binnen het team van infomedewerkers, en minder op een afgebakende publiekscampagne met activiteiten.
In dat kader brachten zij werkbezoeken aan LDC Aksent, Labolobo, RVT Ter Ursulinen en Zorgbib van het Rode Kruis. Deze 4 organisaties bieden elk op hun manier dienstverlening aan ouderen in Brussel. Tijdens de bezoeken stond de vraag centraal waar de infowerking van Muntpunt overlapt met hun aanbod. Daarnaast volgden de medewerkers een halve dag vorming bij het Kenniscentrum WWZ en het Brussels Ouderenplatform (BOp), met aandacht voor de diversiteit binnen de groep ouderen, hun noden en het bestaande aanbod in Brussel.

Het publieksgerichte luik van deze campagne was de collectie Remembering Forward, deels samengesteld met partners. Het team trok ook zelf naar de doelgroep: in LDC Het Anker en bij BOp organiseerden de medewerkers infosessies rond laagdrempelige vrijetijdsbesteding in Brussel. Tot slot realiseerde EVA bxl 5 pop-upmomenten in Muntpunt, waarbij bezoekers – in totaal 240 – bevraagd werden over hun visie op het levenseinde. Dankzij deze samenwerking vergrootte EVA bxl haar zichtbaarheid binnen het Brusselse netwerk en werden nieuwe contacten gelegd.

Outreach en toeleiding

De outreachende werking bleef in 2025 een belangrijk aandachtspunt. Muntpunt richtte zich daarbij expliciet op ouders van kinderen die Nederlandstalig onderwijs volgen. Het overleg met Brede Scholen van de Stad Brussel werd geïntensifieerd en ging gepaard met aanwezigheid in 8 scholen in de Brusselse Vijfhoek en Molenbeek. Per sessie werden via individuele gesprekken gemiddeld 20 ouders bereikt.

Daarnaast nodigde het team oudergroepen uit in huis onder de noemer ‘Welkom ouders’. Deze ontmoetingen bereikten gemiddeld 10 ouders per sessie en werden gecombineerd met een aanbod voor de kinderen. 

Een andere belangrijke doelgroep waren inburgeraars. De organisatie nam deel aan een community-event van VGC CoNnect en de inburgeringsceremonie van Bon; aan mobiele infobalies werd telkens informatie over de Paspartoewerking verstrekt.

Informatie over vrije tijd en welzijn

In het voorbije jaar vonden verschillende info-evenementen rond het thema vrije tijd plaats, zoals Muntpunt Wordt Sportpunt en de Dag van de Academies, telkens met 50 deelnemers, en het Hobbysalon met 135 deelnemers. Bezoekers kregen tijdens deze activiteiten informatie over het vrijetijdsaanbod in Brussel en werden doorverwezen naar relevante partners. Ook de Vrijwilligersmarkt keerde terug en bereikte 450 personen.

Muntpunt faciliteerde bovendien collectieve sessies rond welzijn. De HerstelAcademie organiseerde 16 cursussen met in totaal 164 deelnemers. In samenwerking met PsyBru ondersteunden individuele zorgverleners vormingsreeksen voor volwassenen, onder meer over ADHD en omgaan met emoties. Daarnaast vonden er ook eenmalige activiteiten plaats: CM Brussel hield een lezing over rust in hoofd en lichaam, en Expertisecentrum Dementie Broes organiseerde het Praatcafé Dementie en Cinema Dementia.

Ten slotte ging er ook aandacht naar financiële thema’s: in februari organiseerde BudgetInZicht (CAW) de WAKOSTA?!-budgetbeurs voor scholen, goed voor 16 klassen en 220 deelnemers. In oktober volgde een infosessie voor sociale professionals rond budgetbeheer.

Paspartoe: cultuur en vrije tijd voor iedereen

Met Paspartoe bleef de organisatie cultuur en vrije tijd toegankelijk maken voor alle Brusselaars. In 2025 werden 4257 nieuwe Paspartoekaarten uitgegeven, waarvan 2180 in Muntpunt – van de 3519 kaarten aan kansentarief werden er 1939 uitgegeven in Muntpunt. Sinds 2025 is het ook mogelijk om online een vrijetijdspas aan te vragen via de website en de UiTPAS-app.

Het team werkte mee aan de spot voor Paspartoe op BRUZZ Radio en was opnieuw aanwezig op Boterhammen in het Park met een mobiel infopunt en draairad. De populairste omruilvoordelen in Muntpunt waren de gratis koffie en de jeton voor de Boekenverkoop. In de aanloop naar Museum Night Fever werden 21 tickets verkocht tegen kansentarief, 14 via de cultuurbon en 18 via omruilvoordelen. Voor Brussel Helpt namen 26 van de 65 deelnemers deel met een vrijetijdspas aan kansentarief.

Duiding

Met deze doelstelling diept Muntpunt de klassieke rol van bibliotheek als verzameling van ideeën en verhalen uit om het algemene (lees)klimaat en het publieke debat te versterken. De organisatie is een actieve partner in een fijnmazig bibliothekennetwerk. Dankzij nieuwe ideeën, opinies en verhalen, gidst en inspireert het team, samen met het netwerk, Brusselgebruikers in hun persoonlijke ontwikkeling.

Door onderbelichte verhalen te vertellen en uit te nodigen tot open dialoog, maakt Muntpunt werk van een inclusieve, democratische samenleving. De organisatie wil mensen uitdagen en stimuleren door uiteenlopende hedendaagse ideeën, opinies en verhalen aan te bieden, en door de uitdagingen en kenmerken van Brussel te benadrukken. Muntpunt wil een stem geven aan dat grootstedelijke en internationale Brussel, een platform zijn voor burgers en in het bijzonder de actieve betrokkenheid van kinderen, jongeren, kansengroepen en internationale gemeenschappen vergroten. Het team gelooft in de bevrijdende kracht van verhalen en benadrukt het belang van lezen voor persoonlijke groei.

Leesplezier en communitybuilding

Muntpunt bouwt actief aan duurzame relaties met diverse lees- en verhalencommunity’s in Brussel. In dat kader lanceerde het team begin 2025 Untold Asian Stories; deze grootschalige campagne zette verhalen uit de Aziatische diaspora centraal en maakte perspectieven van Vlamingen en Brusselaars met Aziatische achtergronden zichtbaar voor een breed publiek. Samen met de vereniging Untold Asian Stories cureerde en organiseerde Muntpunt een Collectie in de Kijker, een tipcollectie en een reeks activiteiten. De collectie kende een groot succes en de campagne bereikte online meer dan 20 000 mensen. In samenwerking met creatives uit De Grid kwam er bovendien een aftermovie van een van de activiteiten.

In oktober bracht de organisatie met Book Club Extravaganza verschillende leescommunity’s samen op 1 avond. Elke leesclub presenteerde er haar eigen insteek, daarna volgde een gezamenlijk slotmoment. Het evenement telde 106 deelnemers en was tegelijk een oproep voor wie een nieuwe leesclub wilde oprichten: ongeveer 70 geïnteresseerden reageerden.

Samen met de Brusselse bibliotheken zette Muntpunt opnieuw in op een netwerkgerichte leescampagne. 1 Stad, 19 Boeken groeide in 2025 uit tot een brede campagne voor zowel kinderen als volwassenen, waarin ook de kinderzomercampagne werd geïntegreerd. Het team coördineerde het bijbehorende magazine, dat verscheen in een oplage van 36 000 exemplaren. De campagne omvatte een gedeelde tipcollectie met 19 boeken voor kinderen en 19 boeken voor volwassenen en werd ondersteund door een laagdrempelig concept dat expliciet mikte op publieksverbreding en een jonger publiek. Een gezamenlijk activiteitenformat in alle Brusselse bibliotheken resulteerde daarnaast in de Silent Reading Summer Tour: leesmomenten op verschillende plekken in de stad.

Internationale verhalen en meertaligheid

In het kader van Europalia España was Muntpunt bij verschillende activiteiten betrokken. Er werden artiesten uitgenodigd voor interventies in huis, zoals raamtekeningen, die de basis vormden voor workshops met Brusselaars. Het team betrok daarbij ook Spaanstalige organisaties uit Brussel, met het Instituto Cervantes als partner. Samen met 4 Brusselse Nederlandstalige bibliotheken met een Spaanstalige collectie werd de gedeelde tipcollectie Volver a casa ontwikkeld, gecureerd door de betrokken artiesten en partners.

In oktober gaf Muntpunt het startschot met Fiesta en la Biblioteca, in samenwerking met verschillende Spaanstalige verenigingen. Het evenement bereikte 120 deelnemers. Er was een expo over Spaanse migratieverhalen, gerealiseerd door de Brusselse Spaanstalige Radio Alma, en het team organiseerde samen met de Romnja Feminist Library 2 activiteiten rond de Roma-aanwezigheid in Spanje.

In 2025 startte ook de nieuwe editie van Brussels City of Stories. Dit meertalige verhalenfestival focust op verhalen in de stad en heeft als centraal thema: ‘Waar laat jij sporen achter in de stad?’. In de loop van het jaar vonden al enkele kleinere workshops plaats, georganiseerd door partnerorganisaties zoals De Centrale, Avansa Citizenne, De Markten, Ligo Brusseleer en het Brussels Ouderenplatform. Het kick-offmoment met partners ging door in het najaar. Het festival krijgt in 2026 een vervolg voor een breder publiek.

Digitale bibliotheek

De digitale bibliotheek bleef ook in 2025 groeien. De organisatie zag een verdere stijging in het aantal gebruikers van de verschillende digitale diensten, mede dankzij verbeteringen in het aanbod en het gebruiksgemak. Het aanbod digitale films werd aanzienlijk uitgebreid door de lancering van Sooner. Met een nieuwe brochure die expliciet inzet op publieksverbreding, wil het team de zichtbaarheid van het digitale aanbod vergroten.

Maatschappelijk debat en duiding

Muntpunt blijft een plek waar ruimte is voor maatschappelijk debat en duiding. Het maandelijkse format Tussen de Soep en de Feiten was ook in 2025 een vaste waarde. Deze toegankelijke actualiteitsgesprekken brachten gemiddeld 80 bezoekers per editie samen. Het format is een samenwerking tussen onder meer Brussels Academy, CCV, Avansa Citizenne, CM, Davidsfonds, huisvandeMens, Humanistisch Verbond, Masereelfonds, Mensen & Wetenschap, Muntpunt, Odisee, OKRA, VUB en Willemsfonds.

Het team organiseerde ook eenmalige activiteiten rond actuele thema’s – boekvoorstellingen en leesclubs zoals Collective Feminist Reading Gatherings en The Fair(er) Futures Book Club – en nam deel aan Ecopolis.

Jeugd en jongeren

Voor jeugd en jongeren zette Muntpunt sterk in op leesbevordering en scholenwerking. In 2025 werd een strategische verkenning opgestart met het onderwijsveld en partners zoals OBiB, de Brusselse bibliotheken, OCB en Brede Scholen. Doel was het onderzoeken van een bovenlokale samenwerking rond leesbevordering voor basis- en secundaire scholen. De verkenning bracht de noden van scholen, leerkrachten en leerlingen in kaart en leidde tot de 1ste stappen richting een Leespact, dat verder wordt uitgewerkt in de beleidsperiode 2026-2030.

De eigen scholenwerking van de organisatie bleef groeien, met 31 auteurslezingen voor scholen. De samenwerking met buitenschoolse opvang werd versterkt om lees- en taalactiviteiten ook buiten de schoolcontext in groepsverband aan te bieden. Muntpunt testte bovendien het proefproject Boekstart voor Kleuters.

Voor de vrije tijd organiseerde het team een brede waaier aan lees- en taalbevorderende activiteiten voor kinderen en jongeren, zoals het Passa Porta Festival, Jeugdboekenmaand, leesfeesten en de verdeling van talrijke Boekstartpakketten voor baby’s en peuters via kinderopvang, Huizen van het Kind en in Muntpunt zelf. Tijdens het openingsweekend Jouw nieuwe Muntpunt werd een uitgebreid leesprogramma aangeboden met auteurs die voorlazen, workshops door jeugdillustratoren, een voorleesopera in samenwerking met De Munt en een tweedehandsboekenverkoop met voorleesuurtje.

Duiding

Naarmate commerciële belangen er vrij spel krijgen, wordt de openbare ruimte steeds meer een economisch goed en minder ‘publiek’. In die context is de ‘derde plek’ – naast de eerste (privé, thuis) en de tweede plek (formeel, werk of school) – een publieke plaats of openbare ruimte waar mensen elkaar informeel en vrijblijvend kunnen ontmoeten.

De bibliotheek is van alle publieke ruimtes misschien wel de meest toegankelijke en vanzelfsprekende plek waar mensen ongedwongen tijd kunnen spenderen. Hier ligt de uitdaging. Hoe kan Muntpunt in haar gebouw enerzijds ruimte bieden voor gesprek en spontane ontmoeting en anderzijds voor rust, stilte en introspectie? Hoe kan de organisatie tegemoetkomen aan de uiteenlopende noden van de verschillende bezoekers zonder dat één groep de bovenhand krijgt?

Van een open huis evolueert Muntpunt naar een veilige, inclusieve derde plek die tegemoetkomt aan de behoeften van de bewoners, bezoekers en gebruikers van Brussel. Voorbeelden hiervan zijn de steeds stijgende nood aan meer studieplekken, een uitgebreidere jeugdbib voor de jongsten of onthaalpunten voor het infocentrum waar op een laagdrempelige, maar discrete manier de uiteenlopende vragen van bezoekers beantwoord worden.

Een veilige en inclusieve plek

Muntpunt wil voor iedereen een veilige en inclusieve derde plek zijn, waar bezoekers zich welkom voelen en collega’s hun werk in goede omstandigheden kunnen doen. In 2025 werd daarom verder gewerkt aan de ontwikkeling van een agressiebeleid voor de publiekswerking. Vanuit een werkgroep binnen Team Welkom startte een traject rond het omgaan met agressie, met bijzondere aandacht voor de-escalatie – in samenwerking met een agressiecoach van Impuls.

Het agressiebeleid werd besproken binnen het teamcoördinatorenoverleg en vertaald naar een opleiding voor alle publieksmedewerkers. In de loop van het jaar werd systematisch gerapporteerd en werden protocollen en procedures hierop afgestemd. Dit beleid heeft als doel collega’s beter te ondersteunen in hun dagelijkse praktijk, met aandacht voor hun welzijn én voor een veilige omgeving voor het publiek.

Ontmoeting en gemeenschapsvorming

De organisatie blijft inzetten op laagdrempelige ontmoeting en gemeenschapsvorming. De Schaakclub is in dat kader een vaste waarde en komt wekelijks samen op woensdag. In de vernieuwde Agora werd een permanente schaaktafel geplaatst, waardoor bezoekers ook buiten de vaste momenten doorlopend kunnen schaken. Tijdens de zomer trok de schaakcommunity naar verschillende Brusselse locaties om daar in openlucht samen te spelen. In november groeide vanuit deze groep ook een gezelschapsspelcommunity, waardoor tijdens de schaakclub nu eveneens gezelschapsspelen worden gespeeld; dit initiatief kwam vanuit de deelnemers zelf.

De Zadenbib en de zadenruil bleven ook doorgaan en verhuisden naar de Agora. De jaarlijkse plantenruilbeurs kende opnieuw een groot succes en bereikte 1100 deelnemers. Het team organiseerde bovendien onder meer een cursus bloemschikken, een natuurpoëziewandeling en een filmavond rond Seed: The Untold Story. Deze initiatieven versterken de rol van Muntpunt als plek waar duurzaamheid, ontmoeting en kennisdeling samenkomen.

Vernieuwing van de derde plek

In 2025 kreeg de derde plek in Muntpunt een grondige fysieke en organisatorische herinrichting. Zowel de jeugdafdeling als de Agora werden vernieuwd en de baliewerking werd volledig hertekend. Alle dienstverlening werd gecentraliseerd in 1 balie op de benedenverdieping in de Agora, waar bezoekers terechtkunnen voor uitlenen, informatie, het zoeken van materialen en het aanmaken van een lidmaatschap.

De Agora kreeg een duidelijke zonering. Aan de rechterzijde bevindt zich de dienstverlening, terwijl de linkerzijde ruimte biedt voor lezen, koffie, activiteiten en ontmoeting, met een nieuwe tribune als blikvanger. De nieuwe zitplekken werden in de loop van het jaar intensief gebruikt en kregen veel positieve reacties van bezoekers. Op technisch vlak werd geïnvesteerd in, onder andere, de installatie van een nieuwe sorteerrobot die merkbaar stiller werkt.

De groene balie werd verplaatst uit de stadstudiezaal en het Digipunt kreeg een nieuwe plek net buiten de studiezaal – 2 ingrepen die bijdragen aan meer rust in de studieruimte. De studieplekken waren ook in 2025 sterk gegeerd en werden intensief gebruikt. De nieuwe release van Bookaplace verbeterde het backofficesysteem verder, een ondersteuning voor de werking achter de schermen.

Tijdens de zomer werd met het project Op Tafel / À Table / Under the Table tijdelijk een extra derde plek in openlucht ingericht. Dit project, ontwikkeld door Meow collective in samenwerking met De Munt, bood ruimte voor ontmoeting, debat en diverse activiteiten in de publieke ruimte.

In september vierde het team de opening van de vernieuwde Agora en jeugdbibliotheek met Jouw nieuwe Muntpunt. Het feest bracht alle werkingen samen in toonmomenten, voorleesactiviteiten en workshops en bood een staalkaart van wat de organisatie te bieden heeft. Er was een buurtpicknick met partners uit de omgeving, zoals De Munt, deBuren en De Ambrassade, en een grote boekenverkoop op zondag – allemaal in de nieuwe Agora.

In 2025 liep een testfase voor de Stille Plek: op een tijdelijke locatie konden bezoekers individueel en voor korte tijd tot rust komen, met behulp van een zichtbare timer. Op basis van de ervaringen werd beslist om het concept verder te zetten en vanaf 2026 een permanente plek te voorzien.

Leren van en met anderen

De ervaringen met Muntpunt als derde plek worden actief gedeeld met partners en collega’s uit binnen- en buitenland. In het voorjaar van 2025 leverde een stadsmakersonderzoek, uitgevoerd door studenten, 1ste bevindingen op. In het najaar gingen onderzoekers van Odisee verder aan de slag met de resultaten. Het team organiseerde een rondetafel met Brusselse partners die met jongeren werken om de bevindingen te delen en te verdiepen.

Verschillende groepen bezochten de organisatie voor kennisdeling en rondleidingen, onder wie medewerkers van de Médiathèque José Cabanis in Toulouse, de Panevėžys County Gabrielė Petkevičaitė-Bitė Public Library uit Litouwen in het kader van Erasmus+, studenten van de Franstalige bibliotheekopleiding in Elsene (HE2B), graduaatstudenten informatiebeheer van Arteveldehogeschool en medewerkers van Bibliotheek Halle. Het script voor deze rondleidingen werd vernieuwd en aangepast aan de nieuwe plekken in het gebouw, zoals de Studio, de Stille Plek, de vernieuwde Agora en de jeugdbibliotheek.

Jongeren en ruimte om te zijn

De langverwachte heropening van de jeugdbibliotheek op de 1ste verdieping was een belangrijk moment in 2025. Op basis van input van jongeren en gezinnen werd de ruimte heringericht, met meer plaats om te lezen, te hangen en te verblijven. De presentatie van de collectie werd overzichtelijker en er kwam meer ruimte voor prentenboeken.

In maart lanceerde Muntpunt De Spot, dankzij een bijkomende subsidie van de Vlaamse overheid en de VGC. Overdag functioneert De Spot als een verblijfsplek waar jongeren terechtkunnen met vragen over leven in de stad, ondersteund door partners en doorverwijzers. Er zijn coaches aanwezig die jongeren tweewekelijks begeleiden bij vragen over hun toekomst, hiervoor werd samengewerkt met onder meer Entree, JAC, Ttropico, Formaat, JES, Jump naar Werk, Tracé en À Fonds.

’s Avonds wordt De Spot ter beschikking gesteld van organisaties die met jongeren werken. Zij houden er uiteenlopende workshops en activiteiten, van creatieve sessies tot vorming en ontmoeting. De werking kende veel succes, met een hoge opkomst en een grote vraag van jongerenorganisaties om de ruimte te gebruiken.